Sanayiye arıtma tesisi için verilen sürenin uzamayacağını belirten bakanlık uyardı: Hâlâ inşaata başlamayan geç kalır

"Ek sürenin eki olmayacak" diyen Çevre ve Orman Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürü Lütfi Akça uyardı: "Yeni Çevre Kanunu'na göre sanayi tesislerine arıtma te-sislerini yaptırıp işletmeye almaları için verilen süre 13 Mayıs 2009'da sona eriyor. Hâlâ inşaata başlamayan varsa bizimle sorunları olacak."
Yeni Çevre Yasası 2006'da çıkmıştı. Yasada belediyelere ve sanayi tesislerine gerekli hazırlıkları yapmaları için ek süre verilmişti. Akça, işlemekte olan takvimi hatırlattı: "Şu mesajı tüm sanayi, organize sanayi bölgelerine iletmek istiyorum. Bir arıtma tesisi yapıldıktan sonra işletmeye alınması, deneme süresi dahil belli süre alır. Bizim tecrübelerimiz gösteriyor ki en az altı aylık süre gerekiyor tesisisin faaliyete geçirilmesi için. Şimdi 11 aylık çok kritik bir süre var. Dolayısıyla, şu an tüm sanayilerin arıtma tesisi inşaatına başlamış olmaları gerekiyor ki bizim istediğimiz tarihte bu arıtma tesisleri çalışıyor durumda olsun."
Yasanın çıktığı 2006'dan 2008'e kadar sanayide son derece yumuşak bir geçiş dönemi öngördüklerini vurgulayan Akça, sürenin sona ermesiyle durumun değişeceğini anlattı: "Arıtma tesisinin olması da kurtarmaz. İstediğimiz standartları sağlayacak şekilde çalışıyor mu, buna bakacağız. Para cezaları 20 bin YTL'den başlıyor, 3 milyon YTL'ye kadar çıkıyor. Hiçbir tesise ek süre tanımayacağız. Ek süre zaten verilmiş. Ek sürenin eki olmaz. Suçun tekrarı halinde cezalar katlanıyor." Denetimler üç mobil laboratuvar aracılığıyla yapılacak. Atık su arıtma tesislerinin kurdurulmasının ardından sıra tehlikeli atık bertaraf tesislerine gelecek.
Ergene Havzası'ndaki çiftçilerin kullandığı Ergene Nehri'nin Türkiye'nin en kirli nehirlerinden biri olduğunu hatırlatan Çevre Genel Müdürü Akça'ya göre durum acil:
"Nehirlerimiz yavaş yavaş elden gidiyor. Ergene en canlı örnek. İki yıl önce gördüğümde şok yaşadım. Kıpkırmızı, çamur gibi bir su akıyor. Geçen yıla kadar su kaplumbağaları da vardı ama artık onların da görülmediğini ifade ettiler. Ergene, Çorlu ve Çerkezköy'de kurulan sanayi tesislerinden çıkan atık sular, belediyelerin kanalizasyonlarından gelen evsel atıklar, tarım alanlarından suya karışan gübre ve benzeri maddelerle kirleniyor. Büyük Menderes, Gediz gibi nehirlerde de kirlilik yaşaniyor."
Yüzde 98'inde arıtma tesisi kullanılmıyor
Türkiye'deki endüstri kuruluşlarının yüzde 98'inde arıtma tesisi kullanılmıyor. Arıtma tesisi olanların da bir kısmı ya yetersiz ya da çalışamaz durumda. Çevre Bakanlığı'nın internet sitesindeki 'Yer Üstü Suları ve Kirliliği' adlı araştırmaya göre sanayinin çevre üzerindeki olumsuz etkisi diğer faktörlerden çok daha fazla.
Türkiye'deki organize sanayi bölgelerinden sadece yüzde 14'ünde arıtma tesisi var. Bu oran turistik tesislerde yüzde 81'e çıkıyor. Türkiye'deki 3 bin 215 belediyeden 141'inde kanalizasyon sistemi bulunuyor. Bu belediyelerden sadece 43'ünde arıtma tesisi hizmet veriyor. Kanalizasyon sularının yüzde 98.67'si hiç arıtılmadan ırmak, göl ve denizlere boşaltılıyor. Yılda 930 milyon metreküp endüstriyel atık suyun yüzde 22'si arıtılıyor, yüzde 78'i doğrudan göl, ırmak ve denizlere deşarj ediliyor.